Gümrük

Onaylanmış Kişi ve Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüleri

ONAYLANMIŞ KİŞİ STATÜSÜ

   

  • Grup ihracatçısı: İdaresi ve murakabesi ve/veya sermayesi bakımından aralarında vasıtalı veya vasıtasız şirket ilişkisi bulunan aynı gruba ait imalatçı firmaların ihracat işlemlerini gerçekleştiren yine bu gruba ait olan dış ticaret veya pazarlama şirketini,
  • Grup imalatçısı: İdaresi ve murakabesi ve/veya sermayesi bakımından aralarında vasıtalı veya vasıtasız şirket ilişkisi bulunan aynı gruba ait imalatçı firmayı,
  • Grup ithalatçısı: İdaresi ve murakabesi ve/veya sermayesi bakımından aralarında vasıtalı veya vasıtasız şirket ilişkisi bulunan aynı gruba ait imalatçı firmaların ithalat işlemlerini gerçekleştiren yine bu gruba ait olan dış ticaret veya pazarlama şirketini,
  • Mavi hat: Eşyanın çıkış işlemlerinin tamamlanmasından önce belge kontrolüne veya muayeneye tabi tutulmadığı hattı,
  • Onaylanmış ihracatçı yetkisi: 2006/10895 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar kapsamında basitleştirilmiş işlem kapsamında A.TR düzenleme ve vize etme yetkisini,
  • Statü belgesi: Onaylanmış kişi statü belgesini,
  • Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri (YGM): Gümrük Kanunu’na istinaden ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için Bakanlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilen gümrük müşavirlerini, ifade eder.

ONAYLANMIŞ KİŞİ STATÜSÜ

  • Gümrük Yönetmeliğinde belirtilen genel ve özel koşulları sağlayan, gümrük mevzuatına göre Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik gerçek ve tüzel kişilere, gümrük mevzuatı kapsamında belirlenen basitleştirilmiş usuller, uygulama ve yetkilerden yararlanmak üzere onaylanmış kişi statüsü tanınır.
  • Adına statü belgesi düzenlenen gerçek ve tüzel kişilere bu belge kapsamında tanınan hak ve uygulamalardan bizzat bu kişilerce yararlanılır. Söz konusu haklar ile uygulamalardan yararlanma yetkisi başkalarına kullandırılamaz.

 

                                         Onaylanmış kişi statüsü verilebilecek kişiler

  • Gümrük mevzuatı kapsamında gümrük işlem ve uygulamalarının kolaylaştırılması amacıyla belirlenen basitleştirilmiş usul, uygulama ve yetkilerden yararlanmak üzere genel ve özel koşulları sağlayan, Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik ve en az iki yıldır fiilen faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişilere talep etmeleri halinde  onaylanmış kişi statüsü verilir.

 

                                        Onaylanmış kişi statüsü için gereken genel koşullar

Onaylanmış kişi statüsü için başvuruda bulunan kişilerce,

  • Yönetim kurulu üyeleri, sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlarının,  devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, güveni kötüye kullanma (emniyeti suistimal), hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, hileli (dolanlı) iflas, yalan tanıklık (yalan yere şahadet), suç uydurma (suç tasnii) ve iftira suçları ile ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarından  Türk Ceza Kanunu, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından Vergi Usul Kanunu, Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun, Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu ile Türk Parasının Kıymetini Koruma Hk.Kanuna mahkumiyet kararı bulunmaması,

                               

  • Yetkilendirilmiş gümrük müşaviriyle onaylanmış kişi statüsü başvurusunun ön incelemesi için sözleşme yapıldığı ayın ilk gününden geriye dönük iki yıl içerisinde, on ikişer aylık iki dönem ayrı ayrı olmak üzere, her bir dönem içerisinde vergi kaybına neden olan gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle, belirlenen sayıda cezaya çarptırılmış olmaması,
  • Gümrük mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi ve ceza borcu bulunmaması,
  • Vergi mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi borcu bulunmaması,
  • İlgili mevzuat uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu bulunmaması,
  • İhracatçılar için, bağlı bulunulan ihracatçı birliği kayıtlarına göre, Türkiye İhracatçılar Meclisi veya ihracatçı birliklerince ilgili mevzuatı çerçevesinde performans ve güvenilirliğinin onaylanmış olması,
  • YMM’den olumlu mali raporunun olması,

 

                                    Onaylanmış kişi statüsü için gereken özel koşullar

Dış ticaret performansına ilişkin olarak aşağıdaki koşullardan en az birinin sağlanması:

  • Yetkilendirilmiş gümrük müşaviriyle onaylanmış kişi statüsü başvurusunun ön incelemesi için sözleşme yapıldığı ayın ilk gününden geriye dönük iki yıl içerisinde, on ikişer aylık iki dönem ayrı ayrı olmak üzere, herhangi bir dönem içerisinde asgari bir milyon FOB/ABD doları tutarında fiili ihracat yapılmış olması,

                                      

  • Yetkilendirilmiş gümrük müşaviriyle onaylanmış kişi statüsü başvurusunun ön incelemesi için sözleşme yapıldığı ayın ilk gününden geriye dönük iki yıl içerisinde, on ikişer aylık iki dönem ayrı ayrı olmak üzere, herhangi bir dönem içerisinde gerçekleştirilen ithalat ve fiili ihracat toplamının asgari altı milyon ABD doları tutarında olması.

                                   

                                           Onaylanmış kişi statüsü kapsamı

  • Onaylanmış kişi statüsü sahiplerince, adlarına düzenlenen statü belgesi kapsamında belgelerinin geçerlilik süresi boyunca eksik beyan usulü, kısmi teminat uygulaması ile beyanın kontrol türüne ilişkin kolaylaştırmadan(MAVİ HAT) yararlanılabilir.
  • Onaylanmış kişi statüsü sahiplerine, talep etmeleri halinde, adlarına düzenlenen statü belgesi kapsamında belgenin geçerlilik süresi boyunca götürü teminat yetkisi tanınabilir.
  • Onaylanmış ihracatçı yetkisi, Kararın genel hükümlerine bir istisna olarak, A.TR dolaşım belgesinin Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluş tarafından onaylanma ve vize işlemi için gümrük idarelerine ibraz edilme zorunluluğu olmadan düzenlenebilmesini ifade eder.

 

                                               Statü belgesinin geçerlilik süresi ve yenilenmesi

  • Statü belgesinin geçerlilik süresi iki yıldır.
  • Statü belgesinin geçerlilik süresinin bitimine dört aydan fazla süre kala yapılan başvurular, değerlendirilmeksizin başvuru sahibine iade edilir.

 

                                                   Eksik beyan usulüne konu olabilecek belgeler

Statü belgesi sahibi kişilerce, Gümrük Yönetmeliği’nde belirtilen koşullar saklı kalmak kaydıyla, aşağıda sayılan belgelerin bir ya da daha fazlası beyannameye eklenmeksizin beyanda bulunulabilir;

  • Fatura,
  • TR dolaşım belgesi,
  • Menşe ispat belgeleri,
  • Ödeme şekli gereği ibrazı gereken navlun makbuzu ve sigorta poliçesi,
  • İşlenmiş tarım ürünlerinin serbest dolaşıma sokulması halinde ibrazı gereken işlenmiş tarım ürünleri analiz sonuç raporu.

                         

                                                     Götürü teminat uygulaması ve kapsamı

  • Götürü teminat uygulaması, eşyanın gümrük vergileri ve sair vergilerinin teminata bağlanmasını gerektiren bir gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulduğu durumlarda, bu uygulamadan yararlanacak kişi için belirlenmiş tutardaki teminatın, her işlem için ayrı ayrı teminat verilmeksizin, teminata bağlanması gereken tutardan bağımsız olarak ve herhangi bir düşüm yapılmaksızın bir yıl süreyle kullanılabilmesini ifade eder.

                                                      Götürü teminat yetkisinin geçerlilik süresi

  • Götürü teminat yetkisinin geçerlilik süresi bir yıldır.

                                        Beyanın kontrol türüne ilişkin kolaylaştırmalarından yararlanma izninin kapsamı

     Mevzuatta belirtilen  koşulları sağlayan statü belgesi sahiplerine ait gümrük beyannamesi kapsamı ithalat ve ihracat eşyası, bu koşulları sağlamayan statü belgesi sahiplerine göre daha az muayeneye tabi tutulabilir.

   Mavi hat uygulaması ;Mavi hat; onaylanmış kişi statüsüne sahip kişilerce sadece bu bölümde belirlenen ihracat beyannamelerinde yararlanılan, eşyanın çıkış işlemlerinin tamamlanmasından önce belge kontrolüne veya muayeneye tabi tutulmadığı hattır. Mavi hatta işlem gören eşyaya ilişkin beyanın kontrolü eşyanın çıkış işlemlerinin tamamlanmasından sonra yapılır.

                        Eşyanın çıkış işlemleri

  • Mavi hatta işlem görmüş ihracat beyannamesi kapsamı eşyaya ilişkin olarak tahakkuk eden ihracat vergilerinin ödenmesi ya da teminata bağlanmasının ardından eşyanın çıkış işlemleri yapılır.

 

                    Eşyanın çıkışından sonra beyanın kontrolü

  • Yetkili bölge müdürlüğü tarafından statü belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren 6 aylık dönemler itibariyle statü belgesi kapsamında mavi hatta işlem görmüş ve çıkış işlemleri tamamlanmış olan ihracat beyannameleri tespit edilerek, bu beyannamelerden “1000” rejim kodlu olanlardan en az yüzde biri, “1000” dışında kalan rejim kodlu olanlardan ise en az yüzde ikisi eşyanın çıkışından sonra beyanın kontrolü işlemleri için, örnekleme yoluyla belirlenir. Belirlenen beyannamelerde yer alan bilgiler ile beyanname ekleri, gümrük muayene memurlarınca incelenerek;
  1. a) Eksik beyan usulüne ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, Gümrük Yönetmeliğinin 114 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca beyannameye eklenmesi zorunlu olmayan ancak aynı madde uyarınca saklanması gereken belgelerin mevcut olup olmadığına ilişkin kontroller,
  2. b) Beyanname ve eklerinde yer alan belgelerin uygunluğuna ilişkin kontroller,
  3. c) Beyanname kapsamı eşyanın menşe, tarife, kıymet ve miktarıyla ilgili bilgi ve belgelere ilişkin kontroller,

ç) İhracat vergilerinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığına, tahsilat ve teminat işlemlerine ilişkin kontroller,

  1. d) Yasaklayıcı ve kısıtlayıcı önlemlere ilişkin kontroller,
  2. e) Gümrük mevzuatı ve ilgili mevzuat uyarınca yapılması gereken diğer kontroller, gerçekleştirilir.

Bu maddede belirtilen kontrol işlemleri birinci fıkrada belirtilen 6 aylık sürenin bitiminden itibaren en geç elli iş günü içinde tamamlanır.

                                                          

YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ STATÜSÜ

İhracatta yerinde gümrükleme: Eşyanın ihraç işlemlerinin firmanın kendi tesislerinde basitleştirilmiş usul çerçevesinde yapılması suretiyle, eşyanın ihracat gümrük müdürlüğüne getirilmeden doğrudan çıkış gümrük idaresine sevk edilmesini,

İthalatta yerinde gümrükleme: Eşyanın ithalat gümrük idaresine getirilmeden giriş gümrük idaresinden doğrudan firmanın kendi tesislerine sevk edilmesi ve ithal işlemlerinin firmanın kendi tesislerinde basitleştirilmiş usul çerçevesinde yapılmasını,

İthalatta yerinde gümrükleme: Eşyanın ithalat gümrük idaresine getirilmeden giriş gümrük idaresinden doğrudan firmanın kendi tesislerine sevk edilmesi ve ithal işlemlerinin firmanın kendi tesislerinde basitleştirilmiş usul çerçevesinde yapılmasını,

 İzinli alıcı: İthalat eşyasını varış gümrük idaresine getirmeden giriş gümrük idaresinden doğrudan kendi tesislerine veya ithalatta yerinde gümrükleme iznine haiz eşya sahibinin tesislerine sevk etmeye ve transit işlemlerini bu tesislerde sonlandırmaya yetkilendirilmiş olan ve bu kapsamda yapılan işlemlerde transit beyanında bulunarak transit işlemlerinden sorumlu olan kişiyi,

 

 

 İzinli gönderici: Eşyanın transit işlemlerini kendi tesislerinde basitleştirilmiş usul çerçevesinde yapmak suretiyle, eşyayı hareket gümrük idaresine sunmaksızın doğrudan çıkış gümrük idaresine sevk etmeye yetkilendirilmiş olan ve bu kapsamda yapılan işlemlerde transit beyanında bulunarak transit işlemlerinden sorumlu olan kişiyi,

Sonradan kontrol: Beyan edilen bilgilerin doğruluğu ve işlemlerin usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı da dâhil eşyanın gümrük işlemlerine ve/veya sonraki ticari işlemlere ilişkin ticari belge ve verilerin ya da riskli kişi veya işlemlerin ilgili kişilere ait yerlerde kontrolünü,

Yeşil hat: Eşyanın belge kontrolüne veya muayeneye tabi tutulmadığı hattı, ifade eder.

 

 

  • Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü sahiplerinin aşağıdaki basitleştirilmiş uygulamalardan, ayrıca bir talebe gerek kalmaksızın, faydalanmalarına izin verilir:
  1. a) Eksik beyan usulü,
  2. b) Kısmi teminat uygulaması.
  • Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü sahiplerinin aşağıdaki basitleştirilmiş uygulamalardan faydalanmalarına, talep etmeleri ve o uygulamaya ilişkin ilgili ek koşul veya koşulları da sağlamaları halinde izin verilir:
  1. a) Götürü teminat uygulaması,
  2. b) Onaylanmış ihracatçı yetkisi kapsamında;
  • TR Dolaşım Belgelerini Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluş tarafından düzenleme ve vize işlemi için gümrük idarelerine ibraz edilme zorunluluğu olmaksızın düzenleyebilme izni,
  • Serbest Ticaret Anlaşması yapılan ülke veya ülke gruplarıyla tercihli ticarette, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında tarım ürünlerinin tercihli ticaretinde ve ülkemiz tarafından tek taraflı olarak tanınan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi rejimi kapsamında gerçekleştirilen tercihli ticarette eşyanın kıymetine bakılmaksızın fatura beyanı veya EUR. MED fatura beyanı düzenleyebilme izni,
  • İhracatta yerinde gümrükleme izni,

– İzinli gönderici yetkisi,

– İzinli alıcı yetkisi,

– İthalatta yerinde gümrükleme izni.

 

 

 

  • Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü sahiplerine beyanın kontrolüne ilişkin aşağıdaki kolaylaştırmalardan ayrıca bir talebe gerek kalmaksızın, yararlanma izni verilir:

– Yeşil hat uygulaması,

– Beyannamenin belge kontrollerine tabi tutulması halinde kontrollerinin öncelikle yapılması,

-Beyanname kapsamı eşyanın muayeneye tabi tutulması halinde muayenenin öncelikle yapılması.

  • Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü sahiplerine Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkışta aşağıdaki emniyet ve güvenlik kontrollerine ilişkin kolaylaştırmalardan, ayrıca bir talebe gerek kalmaksızın, yararlanma izni verilir:

 

  1. a) Azaltılmış zorunlu bilgilerden oluşan özet beyan verme kolaylığı,
  2. b) Özet beyana ya da özet beyan yerine geçen belgelere veya özet beyan olarak kullanılan bilgilere dayalı emniyet ve güvenliğe ilişkin gümrük kontrollerinin azaltılması ve bu kontrollerin öncelikle yapılması,
  3. c) Sınır kapılarından öncelikli geçiş hakkı tanınması.
  • Adına sertifika düzenlenen gerçek ve tüzel kişilere bu sertifika kapsamında tanınan hak ve uygulamalardan, bizzat bu kişilerce yararlanılır. Söz konusu haklar ile uygulamalardan yararlanma yetkisi başka kişilere kullandırılamaz.
  • Sertifika kapsamında tanınan hak, uygulama ve kolaylaştırmalardan yalnızca sertifikanın geçerli olduğu sürece yararlanılabilir.

                 Statünün Ülkemizde Kabulü, Elde Edilebilme Koşulları

Yönetmeliğin 5 ila 8 inci maddelerinde belirtilen ilave koşulları sağlayan;

  • Serbest bölgeler dâhil Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik ve en az üç yıldır fiilen faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile,

Söz konusu koşulları sağlayıp sağlamadıklarına bakılmaksızın;

  • Resmi daireler, sermayesinin tamamı devlete ait olan İktisadi Devlet Teşekkülleri ve Kamu İktisadi Kuruluşları ile sermayesinin tamamı bunlara ait olan müesseseler, bu statüyü elde edebileceklerdir.

‘Güvenilirlik’ koşulu

Yönetmeliğin 5. Maddesinde belirtildiği üzere, bu koşulun yerine getirildiğinin kabulü için:

  • Yönetim Kurulu Üyeleri, sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlarının haklarında -maddede sıralanmış olan- belirli suçlardan mahkûmiyet kararı olmaması,

 

 

 

  • Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük üç yıl içerisinde, on ikişer aylık üç dönem ayrı ayrı olmak üzere, her bir dönem içerisinde beyan sayısına nazaran belli oranları aşan sayıda gümrük idari para cezasına muhatap olunmaması,
  • Gümrük mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi ve ceza borcu, vergi mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi borcu, ilgili mevzuat uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu bulunmaması,
  • Başvurunun yapıldığı yıldan önceki takvim yılı içinde veya başvurunun yapıldığı ayın ilk gününden geriye dönük bir yıl içerisinde en az yüz adet beyan kapsamında işlem yapılmış olması, koşullarının tamamının sağlandığının tevsiki gerekmektedir.

 

‘Ticari kayıtların güvenilirliği ve izlenebilir olması’ koşulu

Ticari ve varsa taşımaya ilişkin kayıtların güvenilir ve izlenebilir olduğunun kabul edilmesi için:

  • Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde yazılı koşulların yeterli düzeyde sağlanmış olduğunun anlaşılması gerekir.
  • Bunlar, esas itibariyle, düzgün işleyen bir iç kontrol düzenine sahip olunduğunu ortaya koyan, keza, Gümrük İdarelerince yapılan ve özellikle sonradan kontrol kapsamında yapılacak olan denetimlerin sağlıklı ve etkin bir şekilde yapılmasına olanak verecek koşullardır.

 ‘Mali yeterlilik’ koşulu

  • Yönetmeliğin 7. Maddesi uyarınca; başvuru sahibinin mali yapısının, başvuru yılından önceki üç yıl esas alınmak suretiyle, YMM tarafından incelenerek, olumlu görüşle rapora bağlanmış olması gerekmektedir.
  • Mali yeterlilik, başvuru sahibinin iştigal ettiği iş alanının özellikleri de göz önüne alındığında, taahhütlerini karşılamaya yeterli bir mali durumda bulunmasını ve hakkında iflas işlemleri başlatılmamış olmasını ifade etmektedir.

‘Emniyet ve güvenlik’ koşulu

  • Başvuru sahibinin uygun emniyet ve güvenlik standartlarına sahip bulunduğunun kabul edilmesi için ilgili Yönetmeliğin 8’inci maddesinde yazılı koşulların yeterli düzeyde sağlanmış olduğunun tevsik edilmiş olması gerekmektedir.
  • Bunlar, esas itibariyle, statü sahibinin faaliyetlerinde kullandığı bina, depo, yer ve sahalarla ilgili genel güvenlik tedbirleri ile çalışanların ve ilişkide bulunulan kişi ve kurumların, bunların elemanlarının güvenilirliğinden emin olunmasını sağlamak amacıyla yapılması gerekenlerle alakalıdır

        Sertifikanın geçerlilik süresi

  • Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası düzenlendiği tarihten sonraki ilk iş gününde geçerli hale gelir.
  • Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası süresiz olarak geçerlidir.

 

 

  • YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ STATÜSÜ
  • Eksik Beyana konu olabilecek belgeler
  • Fatura,
  • ATR,
  • Menşe İspat Belgeleri,
  • Navlun Makbuzu ve sigorta poliçeleri,
  • Tarım Ürünleri Analiz Raporu,
  • YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ STATÜSÜ
  • Kısmi Teminat uygulaması
  • Götürü Teminat Uygulaması
  • Onaylanmış İhracatçı Yetkisi
  • İhracatta Yerinde Gümrükleme İzni
  • İzinli Gönderici Yetkisi
  • İzimli Alıcı Yetkisi
  • İthalatta Yerinde Gümrükleme İzni
  • Yeşil Hat Uygulaması

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı
Araç çubuğuna atla